Actueel | Februari 2026
Scholen hebben verschillende opties om schoolboeken te laten voorlezen voor leerlingen met leesproblemen. In dit bericht worden verschillende opties uitgelicht. De geschiktheid van deze opties verschilt per leerling en per school.
Dedicon
Per 1 januari 2026 is Dedicon gestopt met de levering van dyslexiebestanden. Dedicon blijft wel verschillende leesvormen aanbieden, zoals EPUB, fotoPDF-bestanden en gesproken boeken. Het aanbod en de technische mogelijkheden van deze formaten varieert.
-
Gesproken boeken zijn goed te gebruiken voor leerlingen die liever naar een menselijke stem luisteren en het niet nodig hebben om met een meeleescursor (highlighting) te werken of om specifieke tekst te kunnen selecteren die voorgelezen moet worden.
-
Foto-PDF-bestanden kunnen gebruikt worden in combinatie met spraaksynthesesoftware. Ze moeten vooraf (met OCR-software) bewerkt worden.
-
EPUB-bestanden zijn meteen in te zetten, maar bieden minder voorleesmogelijkheden dan de meeste spraaksynthesesoftware en het aanbod is (nog) beperkt.
Het is belangrijk om per situatie en per leerling te beoordelen of deze opties voldoende compenserend zijn. Voor het bestellen van materiaal bij Dedicon heeft de leerling een verklaring leesbeperking nodig. Op de website van Dedicon vindt u meer informatie over de mogelijkheden.
Stichting Toegankelijke Informatie (Stichting TI)
Stichting TI heeft een grote collectie van digitale schoolboeken die scholen kunnen bestellen. De bestanden zijn bewerkt zodat het voorlezen zo prettig mogelijk is. Zo wordt bijvoorbeeld de tekst automatisch in de goede volgorde voorgelezen en zijn bestanden per hoofdstuk opgedeeld. Deze bestanden zijn te gebruiken in combinatie met spraaksynthesesoftware en bieden daarmee goede mogelijkheden voor leerlingen met dyslexie. U kunt ervoor kiezen om een los boek te bestellen voor de school of een abonnement te nemen. Meer informatie vindt u op de website van Stichting TI.
Uitgevers
Verschillende uitgevers bieden de mogelijkheid om lesboeken voor te laten lezen via de online leeromgeving met een ingebouwde voorleesfunctie. Ga daarvoor naar de online tekst van de methode en klik daar op een afbeelding van een luidspreker of op 'lees voor'. Deze functionaliteit kan echter per methode verschillen. Niet alle ingebouwde voorleesfuncties bieden voldoende mogelijkheden voor leerlingen met dyslexie, zoals het zelf kiezen waar het voorlezen start, highlighting van tekst of het instellen van de voorleessnelheid. Het is daarom aan te raden om per methode en per leerling te beoordelen of de voorleesfunctie voldoende compenserend is. Bij enkele uitgevers kunt u ook de PDF van het lesboek opvragen. Vraag de uitgever naar de mogelijkheden.
Zelf scannen
Scholen kunnen er voor kiezen om boeken zelf te scannen. Dit is vooral handig wanneer de eerder genoemde oplossingen onvoldoende soelaas bieden. Het scannen en bewerken kost namelijk veel tijd.
Daarnaast kan de school de leerling een hulpmiddel laten gebruiken dat meteen de tekst van papier of scherm kan scannen en voorlezen, zoals een app (bijvoorbeeld Google Lens of m.b.v. de dyslexiesoftware) of een leespen. Dit kan vooral handig zijn wanneer de leerling slechts af en toe iets wil laten voorlezen of er geen andere mogelijkheden voor handen zijn. De eerder genoemde opties zijn prettiger wanneer de leerling regelmatig of veel tekst wil laten voorlezen, omdat het telkens scannen van tekstfragmenten extra tijd kost.
Lees meer over hulpmiddelen die ingezet kunnen worden bij het voorlezen van schoolboeken op dyslexiehulpmiddelen.com