Ondersteuningsniveaus

Alle kinderen profiteren van goed lees- en spellingonderwijs, dit vormt de basis voor de hele klas. Sommige kinderen zullen nog wat extra ondersteuning nodig hebben. Dit kan in de vorm van verlengde instructie en meer begeleide inoefening.

Voor een deel van de kinderen is dat voldoende, maar voor een klein deel nog niet. Die kinderen blijven ondanks de verlengde instructie erg zwak scoren en hebben meer nodig om hun lees- en/of spellingvaardigheden te verbeteren. Er kan dan worden gekeken waar de hiaten zitten en individueel of in een klein groepje specifieke hulp geboden worden. Onderstaande tekst geeft kort weer hoe de ondersteuning voor kinderen met lees- en/of spellingproblemen op verschillende niveaus in elkaar steekt. De figuur hieronder laat ook de invulling van de ondersteuningsniveau 1 tot en met 4 zien.

Bij de ondersteuningsniveaus gaat het om gestapelde zorg, dat wil zeggen dat wanneer een leerling ondersteuning krijgt op niveau 3, de ondersteuning op niveau 2 ook doorgaat.

Tabel met de stappen van onderwijsondersteuning op de verschillende ondersteuningsniveaus.

Ondersteuningsniveau 1

Onder ondersteuningsniveau 1 valt het lees- en spellingonderwijs in de klas. Hierbij gaat het onder andere om goed lees- en spellingonderwijs in de klas, het effectief gebruiken van de methode en kwaliteit van de instructie. Lees hierover meer bij goed lees- en spellingonderwijs. Het gebruik van het leerlingvolgsysteem is daarbij van belang. Hiermee kan de vooruitgang en eventuele stagnatie van leerlingen worden gemonitord en kan er zo vroeg mogelijk worden ingegrepen.

Ondersteuningsniveau 2

Bij niveau 2 draait het om leerlingen die onvoldoende profiteren van het aanbod op niveau 1, de 25% zwakste leerlingen. Deze leerlingen score een E of D score / V score op de lees- en/of spellingtoetsen. Het gaat bij dit niveau bijvoorbeeld om verlengde en verdiepte instructie, herhaling in kleinere stappen en meer begeleide inoefening. Dit intensievere aanbod heeft als doel om de aansluiting met de groep te behouden. Meer weten over de invulling van ondersteuningsniveau 2? Bekijk dan de Handreiking voor invulling van zorgniveau 2 en 3.  

Ondersteuningsniveau 3

Lukt het niet om de aansluiting bij de groep te behouden en stagneert de lees- en/of spellingontwikkeling? Dan moet een specifieke interventie worden geboden. Dit geldt voor de zwakste 10% van de leerlingen. Deze leerlingen behalen een E score / V- score op de lees- en/of spellingtoetsen. De interventie moet aansluiten bij de onderwijsbehoeften van die betreffende leerling en op de hiaten in de lees- en/of spellingontwikkeling. De begeleiding kan individueel zijn of in een groepje van maximaal vier leerlingen. De ondersteuning dient geboden te worden door een gekwalificeerde professional. De leestijd wordt uitgebreid met minimaal 3 keer 20 minuten per week. Het is belangrijk om de geboden hulp en evaluaties hiervan vast te leggen in een handelingsplan. Mocht een leerling geen vooruitgang boeken ondanks deze extra intensieve hulp, dan laat dat zien dat er sprake is van een hardnekkig probleem. De leerling kan dan worden doorverwezen naar de zorg. Hiervoor is het wel van belang dat er een leerlingdossier is opgebouwd, waarin onder andere is vastgelegd welke interventie er is ingezet en wat de effecten daarvan zijn. Op basis van het leerlingdossier wordt beoordeeld of een leerling in aanmerking komt voor een onderzoek naar dyslexie. 

Zie voor meer informatie over gekwalificeerde professionals, handelingsplannen en suggesties voor methoden op ondersteuningsniveau 3 de Handreiking voor invulling van zorgniveau 2 en 3.

Ondersteuningsniveau 4

Tot niveau 4 wordt overgegaan wanneer ook de extra ondersteuning op niveau 3 niet tot nauwelijks een effect heeft. Met een goed onderbouwd leerlingdossier kan een leerling aangemeld worden bij de zorg.